Οι Μηχανικοί: Προμηθέας 2012

 

 «Τα μεγάλα πράγματα έχουν μικρές αφετηρίες.»

Γιατί μας φτιάξανε;

Η  συγκλονιστική ταινία «Προμηθέας» (Prometheus, 2012) του Ridley Scott δεν είναι απλώς ένα prequel του Alien, αλλά μια φιλοσοφική αναζήτηση ντυμένη με τον μανδύα της επιστημονικής φαντασίας. Είναι μια ταινία που θέτει τεράστια ερωτήματα, συχνά αφήνοντας τις απαντήσεις σκόπιμα νεφελώδεις.

Ας την αναλύσουμε στους βασικούς της άξονες:

1. Η Κεντρική Θεματική: Ο Μύθος του Δημιουργού

Το όνομα του σκάφους δεν είναι τυχαίο. Στην ελληνική μυθολογία, ο Προμηθέας έπλασε τους ανθρώπους από πηλό και έκλεψε τη φωτιά από τους Θεούς για να τους τη δώσει.

Η αναζήτηση της αρχής: Η Dr. Elizabeth Shaw αναζητά τους «Μηχανικούς» (Engineers), πιστεύοντας ότι αυτοί μας δημιούργησαν.

Η απογοήτευση: Η ταινία ανατρέπει την προσδοκία ότι ο δημιουργός είναι αγαθός. Οι Μηχανικοί παρουσιάζονται ως ψυχροί, βίαιοι και αποφασισμένοι να καταστρέψουν το δημιούργημά τους.

2. Το Τρίγωνο των Σχέσεων: Θεός – Άνθρωπος – Ανδροειδές

Η ταινία χτίζει μια ενδιαφέρουσα ιεραρχία δημιουργίας:

Οι Μηχανικοί δημιούργησαν τους ανθρώπους.

Οι Άνθρωποι (Weyland) δημιούργησαν τον David (το ανδροειδές).

Ο David (το πιο συναρπαστικό στοιχείο της ταινίας) λειτουργεί ως ο καθρέφτης μας. Ρωτάει: «Γιατί με φτιάξατε;» για να λάβει την κυνική απάντηση: «Γιατί μπορούσαμε». Αυτή η απαξίωση του ανθρώπου προς το δημιούργημά του αντανακλά την απαξίωση των Μηχανικών προς εμάς.

Η τιμωρία: Η χρήση του «μαύρου υγρού» (bioweapon) λειτουργεί ως μια μορφή «θείας δίκης» ή βιολογικής κάθαρσης.

 Οπτική και Σκηνοθεσία

Ο Ridley Scott επιστρέφει στις ρίζες του κοσμικού τρόμου (cosmic horror).

Μεγαλειώδης κλίμακα: Τα πλάνα της Ισλανδίας (που αναπαριστούν τον μακρινό πλανήτη) και οι εσωτερικοί χώροι των σκαφών δημιουργούν μια αίσθηση δέους και απομόνωσης.

Body Horror: Η σκηνή της «αυτο-καισαρικής» της Shaw είναι μια από τις πιο εμβληματικές στιγμές σύγχρονου τρόμου, τονίζοντας το θέμα της «βίαιης γέννησης».

Η Εντυπωσιακή Αρχή (Η Σκηνή της Θυσίας)

Η ταινία ξεκινά με έναν Μηχανικό (Engineer) να στέκεται πάνω από έναν καταρράκτη σε έναν έρημο πλανήτη (που μοιάζει με την αρχέγονη Γη).

Πίνει ένα μαύρο υγρό.

Το σώμα του αποσυντίθεται ολοκληρωτικά και το DNA του διαλύεται στο νερό.

Η σημασία: Αυτή είναι η στιγμή της σποράς. Ο θάνατος ενός ανώτερου όντος δίνει τη ζωή στον πλανήτη. Ουσιαστικά, η ταινία αρχίζει με μια πράξη αυτοθυσίας που δημιουργεί την ανθρωπότητα.

Αστραία

Προμηθέας Πυρφόρος

Προνοητικός Προμηθέας, δεσμώτης λυόμενος και πυρφόρος

Ποιητής Αισχύλος Χορός Ωκεανίδες Πρόσωπα Κράτος Βία Ήφαιστος Προμηθέας Ωκεανός Γη Ηρακλής Ερμής (μυθολογία) Ιώ
 Η τραγωδία Προμηθέας Δεσμώτης γράφτηκε και διδάχτηκε μεταξύ των ετών 470 και 475 π.Χ. Ο σχετικός μύθος έχει αρκετές παραλλαγές. Σύμφωνα με την πιο γνωστή, ο Προμηθέας, για να βοηθήσει τους ανθρώπους, έκλεψε από τον Ήφαιστο τη φωτιά και τους την έδωσε, διδάσκοντάς τους παράλληλα τις επιστήμες και τις τέχνες. Ο Δίας, για να τον τιμωρήσει, τον έδεσε στο όρος Καύκασο κι έστελνε κάθε μέρα έναν αετό να τον τρώει το συκώτι. Τον Προμηθέα τον ελευθέρωσε ο Ηρακλής κατά τον τελευταίο Άθλο του, τα Μήλα  των Εσπερίδων.
Ο  ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ, θεωρεί το πνεύμα,  πυρ, τη φωτιά, δάσκαλο πάσης τέχνης και λέει:
  Δέστε, θεός, από θεούς, πώς πάσχω. Χάρισα στους θνητούς ο δύστυχος τα θεία δώρα και μπήκα στης ανάγκης το ζυγό. Έκλεψα κι έκρυψα σε ξύλο κουφωτό το σπόρο του πυρός, το δάσκαλο για πάσα τέχνη των θνητών, προίκα μεγάλη. Για τέτοιο κρίμα πληρώνω μετέωρος στην ερημιά, καρφωμένος σε τούτο το βράχο. Με βλέπετε τον άμοιρο θεό δεσμώτη, τον εχθρό του Διός, το μισημένο απ' όλους τους θεούς, αυτούς που στην αυλή του Διός συχνοδιαβαίνουν.
 Γιατί πολύ τον άνθρωπον αγάπησα.
 μετάφραση: Κ.Χ. Μύρης

       

Ο Άτλας κρατώντας τον ουράνιο θόλο κοιτά τον Προμηθέα, δεμένο σε πάσσαλο, και τον αετό που του τρώει το συκώτι. Παράσταση ζωγραφισμένη στο εσωτερικό ανοιχτού αγγείου (κύλικα). Γύρω στο 550 π.Χ.

Το Θέατρο της Δευτέρας
ΕΜΕΙΣ τι κοιτάζουμε;

Αστραία
ΠΗΓΗ